12. Yargı Paketi Maddeleri - 12. Yargı Paketi Hangi Maddeleri Kapsıyor? Hangi Değişiklikler Var? 2026

Adalet ve Kalkınma Partisi tarafından 22 Haziran 2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak anılmaktadır. 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi çerçevesinde hazırlanan bu teklif, 2/3737 esas numarası ile Adalet Komisyonuna havale edilmiştir. Bu yazıda, 12. Yargı Paketi hangi maddeleri kapsıyor sorusunu, eski ve yeni durumu karşılaştırarak ve uygulamada nelerin değişeceğine odaklanarak ele alacağız.

Hukuki süreçlerde hak kaybı yaşamamak adına bu değişiklikleri yakından takip etmek önemlidir. Bu kapsamda güncel gelişmeler hakkında detaylı bilgi için web sitemizin iletişim kısmından bize ulaşabilirsiniz.

12. Yargı Paketi Maddeleri Genel Çerçevesi ve Amacı

12 yargı paketi, tek bir kanunu değil; İcra ve İflas Kanunu, Noterlik Kanunu, Danıştay Kanunu, İdari Yargılama Usulü Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve Hâkimler ve Savcılar Kanunu gibi birçok temel mevzuatı aynı anda değiştirmeyi hedeflemektedir. Bu yönüyle teklif, oldukça geniş kapsamlı bir reform paketi niteliği taşımaktadır.

Değişiklik teklifinin asıl amacı Anayasa Mahkemesi tarafından verilen çeşitli iptal kararlarının oluşturduğu hukuki boşlukları doldurmaktır. Diğer yandan, makul sürede yargılanma hakkının daha etkin biçimde temin edilmesi, usul ekonomisinin sağlanması ve yargıya güvenin artırılması da amaçlanmıştır. Bu sebeple 12. yargı paketi maddeleri, hem teknik düzeltmeleri hem de vatandaşı doğrudan ilgilendiren önemli değişiklikleri bir arada barındırmaktadır.

Toplamda 29 maddeden oluşan bu paketin getirdiği en dikkat çekici yenilikleri sırasıyla inceleyelim.

İcra ve İflas Hukukunda 12 Yargı Paketi İle Gelen Değişiklikler

İdareye Başvuru Zorunluluğu Getiren Yeni Düzenleme

Mevcut uygulamada, mahkemelerce idare aleyhine hükmedilen para alacakları, vekalet ücreti ve yargılama giderleri için alacaklı taraf doğrudan icra takibi başlatabiliyordu. Bu durum idareye mali külfet yüklemekle beraber icra dairelerinin iş yükünü artırıyordu.

Teklifin 1. maddesiyle İcra ve İflas Kanununa eklenen 34/a maddesi ile artık idare aleyhine icra takibi yapılmadan önce idareye yazılı başvuru zorunluluğu geliyor. Yeni düzenlemeye göre:

• Alacaklı veya vekili, idareye yazılı şekilde banka hesap numarasını bildirerek başvuru yapacak.
• İdareye ödeme için bir aylık süre tanınacak.
• Bu süre içinde anapara, faiz ve diğer fer'ileri ödenmezse ancak o zaman ilamlı icra takibi başlatılabilecek.

Uygulamada bu ne anlama geliyor? Devletten alacağı olan bir kişi, artık doğrudan icraya gidemeyecek; önce idareye başvurup bir aylık ödeme süresi beklemek zorunda kalacak.

Ortaklığın Giderilmesinde İlk Açık Artırma

12. yargı paketi maddeleri arasında mirasçıları yakından ilgilendiren bir başka önemli değişiklik, ortaklığın satış suretiyle giderilmesi davalarında karşımıza çıkıyor. Mevcut uygulamada, miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışında ilk açık artırma herkese açık yapılıyor.

Teklifin 2. maddesiyle İİK m. 114'te yapılan değişikliğe göre, tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlarda:

• İlk açık artırma yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapılacaktır.
• Bu ilk artırmada teklif verme bedeli, malın muhammen kıymetinin tamamı (%100) üzerinden başlayacaktır.
• İlk artırmada alıcı çıkmazsa ikinci açık artırma genel hükümlere göre herkese açık yapılacaktır.

Bu düzenleme, miras kalan taşınmazların öncelikle aile içinde kalmasını sağlamayı amaçlamaktadır.

İhale Bedelini Yatırmayanlara İdari Para Cezası

Mevcut uygulamada açık artırmalarda en yüksek teklifi veren kişinin ihale bedelini yatırmayarak ihaleyi sabote ettiğine şahit oluyoruz. 12 yargı paketi ile bu duruma çözüm getiriliyor.

Yeni düzenlemeye göre, en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısına, teklif ettiği bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası verilecek ve bu ceza 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilecektir. Ayrıca alınan teminat iade edilmeyerek satış masraflarından mahsup edilecektir. Bir diğer önemli değişiklik ise pay sahiplerinin de artık teminat yatırarak açık artırmaya katılmasının zorunlu hale getirilmesidir.

İcra ve iflas süreçlerinde hak kaybı yaşamamak için profesyonel hukuki destek almak büyük önem taşır. Bu konuda detaylı bilgi için iletişim sayfamıza göz atabilirsiniz.

Türk Borçlar Kanununda 12 Yargı Paketi Faiz Başlangıcı Değişikliği

12. yargı paketi maddeleri içinde tazminat hukukunu doğrudan etkileyecek en kritik düzenlemelerden biri, faiz başlangıç tarihine ilişkindir. Bu değişiklik, trafik kazaları, iş kazaları ve haksız fiillerden doğan tazminat davalarında uygulamayı kökten değiştirecektir.

Destekten Yoksun Kalma ve İş Gücü Kaybı Tazminatlarında Faiz

Mevcut uygulamada, destekten yoksun kalma ve çalışma gücünün azalmasından doğan tazminatlarda, gelecekte elde edileceği varsayılan kazanç da dahil olmak üzere toplam tazminata haksız fiil tarihinden itibaren faiz işletiliyor. Bu durum, henüz elde edilmemiş ve varsayıma dayalı kazançlara dahi geçmişe dönük faiz hesaplanması anlamına geliyor.

Teklifin 19. maddesiyle TBK m. 55'e eklenen fıkralarla artık ikili bir ayrım yapılıyor:

• Kazancın bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminata, haksız fiil veya zarar doğuran olayın meydana geldiği tarihten itibaren faiz işletilecek.
• Kazancın bilinemediği (geleceğe yönelik) döneme ilişkin hesaplanan tazminata ise karar tarihinden itibaren faiz işletilecek.

Bu değişiklik pratikte neyi değiştiriyor? Sigorta şirketleri ve tazminat borçluları açısından, geleceğe yönelik kazanç hesabına olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi uygulaması sona eriyor. Bu durum, hükmedilecek toplam faiz miktarını ciddi oranda azaltacaktır.

Oransal Mahsup Yöntemi

Teklif ayrıca, karar verilmeden önce yapılan ödemelerin tazminattan nasıl mahsup edileceği konusundaki uygulama farklılıklarını gidermektedir. Buna göre, tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemeler, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilecektir. Bu düzenleme ile uygulama birliği sağlanması hedeflenmektedir.

12. Yargı Paketi Maddeleri Kapsamında Faiz Oranı Düzenlemesi

Anayasa Mahkemesinin 22/7/2025 tarihli kararıyla 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun ilgili hükmü, sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri yönünden iptal edilmişti. Mahkeme, paranın değerindeki aşınmayı telafi eden bir mekanizmanın bulunmamasını mülkiyet hakkına aykırı bulmuştu.

Teklifin 11. maddesiyle yapılan düzenlemeye göre, faiz miktarı sözleşme ile belirlenmemişse bu ödeme:

• Yıllık olarak, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden yapılacaktır.
• Söz konusu reeskont oranı 30 Haziran günü, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklı ise yılın ikinci yarısında yeni oranın yüzde sekseni geçerli olacaktır.

Bu düzenleme, 12 yargı paketi kapsamında alacaklı ile borçlu arasındaki menfaat dengesini gözeten önemli bir yenilik olarak öne çıkmaktadır.

Hukuk Muhakemeleri Kanununda 12 Yargı Paketi Değişiklikleri

12. yargı paketi maddeleri içinde belki de en çok tartışılacak konulardan biri, belirsiz alacak davasının yürürlükten kaldırılmasıdır. Bu değişiklik, özellikle iş hukuku ve tazminat davalarında çalışan avukatları yakından ilgilendirmektedir.

Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı mı?

Mevcut HMK m. 107'de düzenlenen belirsiz alacak davası, yürürlüğe girdiği günden bu yana hangi alacaklar için açılabileceği konusunda sürekli tartışmalara neden oluyor. Anayasa Mahkemesi de bireysel başvurularda, belirsiz alacak davası olmadığı halde bu şekilde açılan davaların reddedilmesini hak arama hürriyetine aykırı bulmuştu.

Teklifin 20. maddesiyle HMK m. 107 yani belirsiz alacak davası yürürlükten kaldırılıyor. Ancak bu, alacaklıların haklarının kaybedilmesi anlamına gelmiyor.

Belirsiz Alacak Davası Yerine Kısmi Dava Açılacak

Belirsiz alacak davasının sağladığı hukuki yararlar, kısmi dava kurumuna entegre ediliyor. Teklifin 21. maddesiyle HMK m. 109'a eklenen fıkraya göre:

• Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, ıslah hakkı kullanılmaksızın ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilecek.
• Zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak.

Uygulamada bu ne demek? Artık bir alacaklı, kısmi dava açtığında alacağının tamamı için zamanaşımının kesileceğini bilerek hareket edebilecek. Bu düzenleme, hem AİHM'in Yargı/Türkiye kararına hem de Anayasa Mahkemesinin Çetin Akboğa kararına uygun olarak hak arama hürriyetini güçlendirmektedir.

Duruşmalar Arasındaki Süre Sınırı

Yargılamaların hızlandırılması amacıyla, teklifin 22. maddesiyle HMK m. 147'ye eklenen fıkra önemli bir yenilik getiriyor. Yazılı yargılama usulüne tabi davalarda duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç aydan daha uzun olamayacak. Yalnızca bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe gibi zorunlu hallerde hâkim, gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilecektir. Yargının mevcut en büyük sorunu olan uzun yargılama sürelerinin çözümü için daha köklü değişiklikler beklerdik. Bu haliyle yetersiz bir hamle olduğu kanaatindeyiz.

Ses ve Görüntü Yoluyla Duruşma Katılımı

Teklifin 23. maddesiyle, ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılım imkânı genişletiliyor. Böylece ön inceleme duruşmaları da bu yöntemle yapılabilecek; coğrafi uzaklık veya fiziksel engeller nedeniyle mahkemeye erişimde zorluk yaşayan kişilerin yargılamaya etkin katılımı sağlanacaktır.

İstinaf ve Temyiz Sisteminde Yenilikler

Anayasa Mahkemesinin 26/2/2026 tarihli kararı doğrultusunda, teklifin 26. maddesiyle HMK m. 362'ye eklenen fıkra ile bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu kısmen veya tamamen kabul ederek yeniden esas hakkında verdiği kararlar, parasal sınırın üzerinde olması halinde temyiz edilebilecektir. Bu düzenleme, hükmün denetlenmesini talep etme hakkını güçlendirmektedir.

Yargılama süreçlerinde doğru strateji belirlemek için profesyonel destek almak önemlidir. Detaylı bilgi için web sitemizin iletişim kısmından bize ulaşabilirsiniz.

Ceza Muhakemesi Kanununda 12 Yargı Paketi Düzenlemeleri

12 yargı paketi, ceza hukuku alanında da önemli değişiklikler içermektedir. Bu değişikliklerin büyük bölümü, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarından kaynaklanan hukuki boşlukları doldurmaya yöneliktir.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Sınırlaması

Anayasa Mahkemesi, 10/7/2025 tarihli kararıyla HAGB kurumunun işkence, eziyet ve kötü muamele suçları bakımından uygulanmamasına ilişkin yasal düzenleme bulunmamasını Anayasaya aykırı bulmuştu. Teklifin 16. maddesiyle yapılan düzenlemeye göre artık HAGB hükümleri:

• İşkence ve eziyet suçları ile
• Kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasanın 17. maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar

bakımından uygulanmayacaktır. Bu, kamu görevlilerinin işlediği ağır insan hakları ihlalleri açısından önemli bir caydırıcılık unsuru oluşturmaktadır.

Genetik İnceleme Verilerinin Korunması

Teklifin 14. maddesiyle CMK m. 80'de yapılan değişiklikle, moleküler genetik inceleme sonuçlarının nasıl ve ne kadar süreyle saklanacağı netleştiriliyor. Bu sonuçlar kimlik bilgilerinden arındırılmış şekilde özel bir sisteme kaydedilecek ve:

• Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı gibi kararlarda derhâl,
• Mahkûmiyet gibi diğer hallerde ise kesinleşmeden itibaren yirmi yıl geçmesiyle Cumhuriyet savcısının huzurunda yok edilecektir.

Bilgisayar Verilerine El Koyma

Benzer şekilde, teklifin 15. maddesiyle CMK m. 134 yeniden düzenlenerek, bilgisayarlardan elde edilen verilerin adli emanette saklanacağı ve kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren on beş yıl sonra yok edileceği hükme bağlanmaktadır. İlgililer bu süre içinde haklı bir neden varsa verilerin silinmesini talep edebilecektir.

Kaçak Sanık ve Yargıtay Başsavcısının İtirazı

Teklifin 17. maddesiyle kaçak sanık hakkında güvenlik tedbirine karar verilmesi halinde, sanığa savunma hakkını kullanmak isteyerek yargılamanın yenilenmesini talep etme hakkı tanınıyor. Ayrıca 18. maddeyle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz süresi bir aydan üç aya çıkarılarak itiraz mekanizması daha işlevsel hale getiriliyor.

İdari Yargı Alanında 12. Yargı Paketi Maddeleri

İdari yargıda da 12. yargı paketi maddeleri önemli yenilikler getirmektedir. Tek hâkimle görülen davaların kapsamı genişletilmekte, istinaf sistemi yeniden düzenlenmektedir.

Teklifin 5. maddesiyle 2576 sayılı Kanunun 7. maddesinde değişiklik yapılarak idare mahkemelerinde tek hâkimle çözümlenecek davalar genişletiliyor. Parasal sınır da dört yüz seksen altı bin Türk Lirası olarak güncelleniyor. Disiplin cezaları, yolluk, lojman, izin işlemleri gibi içtihadın yerleştiği uyuşmazlıklar artık tek hâkimle görülecektir.

Teklifin 6. ve 7. maddeleriyle ise bölge idare mahkemelerinin kaldırma kararları ve temyiz yolu yeniden düzenleniyor. Anayasa Mahkemesinin 27/3/2025 tarihli kararı doğrultusunda, bölge idare mahkemelerinin ilk derece kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlar kural olarak temyize açık tutulurken, tek hâkimle görülen davalar gibi bazı uyuşmazlıklar istinaf aşamasında kesinleşecektir.

Noterlik, Danıştay ve Diğer Kanunlardaki Değişiklikler

12 yargı paketi kapsamında noterlik işlemleri de dijitalleşiyor. Teklifin 3. maddesiyle Noterlik Kanunu m. 55 değiştirilerek, noterlik evraklarının mahkeme ve savcılıklara elektronik ortamda, güvenli elektronik imza ile gönderilebilmesi sağlanıyor. Bu işlemler için yevmiye numarası verilmeyecek ve harç, vergi gibi ücretler alınmayacaktır.

Teklifin 4. maddesiyle Danıştay'ın daire sayısının on daireye indirilmesi için tanınan süre dört yıl uzatılmaktadır. Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nda yapılan 9. ve 10. madde değişiklikleriyle ise hâkim ve savcı yardımcılarının eğitim ve sınav esasları belirlenmekte, hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurmak disiplin cezasına bağlanmaktadır.

Türk Medeni Kanunu'nda yapılan 12. ve 13. madde değişiklikleriyle, kısıtlılara ait taşınır ve taşınmaz malların satışının UYAP'a entegre elektronik satış portalı üzerinden yapılması sağlanarak vesayet altındaki kişilerin menfaatleri korunmaktadır.

Pakette Yer Almayan Değişiklikler

12. Yargı Paketinde Yer Almayanlar - Nitelikli Dolandırıcılık ve IBAN/Kart Mağdurları

Aylardır nitelikli dolandırıcılık suçunun uzlaştırma kapsamına alınması gibi IBAN/kart kullandıran sanıkların lehine olacak değişikliklerin 12. Yargı Paketinde yer alacağı konuşuluyordu. Ancak ne yazık ki 12. Yargı Paketinde bu çerçevede bir değişiklik öngörülmediğini görmekteyiz. Bu suçlarda dolandırıcılık eylemine fiilen katılmayan kişilerin ayırt edilebilmesi ve orantısız yaptırımlara maruz kalmasının engellenebilmesi adına çalışmalar yapılmasını bekliyoruz.

12. Yargı Paketinde Yer Almayanlar - Çekişmeli Boşanma ve Süresiz Nafaka

Yine son dönemde 12. Yargı Paketi hakkında konuşulan ve beklentiye girilen konuların başında çekişmeli boşanma davalarında önce boşanma hakkında karar verileceği akabinde ferilerinin incelenmesi ve süresiz nafaka uygulamasına son verileceği şeklinde değişiklikler gelmekteydi. Ancak 12. Yargı Paketinde çekişmeli boşanma ve süresiz nafakaya ilişkin değişiklik teklifi söz konusu değildir.

12. Yargı Paketinde Yer Almayanlar - Genel Af ve İnfaz Düzenlemesi

12. Yargı Paketinin genel af ve infaz düzenlemeleri içereceği çok sık şekilde dile getiriliyor ve bu konuda ciddi bir beklenti mevcuttu. Ancak gelinen noktada görüyoruz ki 12. Yargı Paketinde herhangi bir genel af veya infaz düzenlemesi değişikliği mevcut değildir.   

12. Yargı Paketi Maddeleri Ne Zaman Yürürlüğe Girecek

Teklifin 28. maddesine göre yürürlük tarihleri farklılık göstermektedir:

• 4. madde (Danıştay): 23/7/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
• 12, 13 ve 23. maddeler (TMK ve ses-görüntü duruşma): Yayımdan itibaren üç ay sonra,
• Diğer maddeler: Yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir.

Ayrıca Geçici Madde 1 ile çeşitli geçiş hükümleri düzenlenmiş; örneğin değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar için eski hükümlerin uygulanmaya devam edeceği belirtilmiştir. Belirsiz alacak davasıyla ilgili olarak da, kaldırılma tarihinden önce açılan davalarda HMK m. 107 hükümleri uygulanmaya devam edecektir.

Yeni düzenlemelerin uygulanmasında hak kaybı yaşamamak için güncel mevzuatı takip etmek kritik önem taşır. Bu konuda profesyonel destek almak için iletişim sayfamıza göz atabilirsiniz.

12. yargı paketi maddeleri, Türk yargı sisteminde hem usul hem de esas bakımından kapsamlı bir dönüşümü beraberinde getirmektedir. Belirsiz alacak davasının kaldırılmasından faiz reformuna, idareye başvuru zorunluluğundan ceza muhakemesindeki yeniliklere kadar pek çok alanda vatandaşı ve hukuk uygulayıcılarını doğrudan etkileyecek değişiklikler söz konusudur. Bu düzenlemelerin uygulamaya yansımalarını doğru değerlendirmek, hak kaybı yaşamamak adına büyük önem taşımaktadır. Güncel hukuki gelişmeler ve özel durumunuza ilişkin değerlendirme için web sitemizin iletişim kısmından bize ulaşabilirsiniz.

Yazar: Av. Burhan Kaan Bay

Hukuki haklarınızı korumak için zaman kaybetmeden uzman bir görüş alın. Şişli Mecidiyeköy’ün merkezinde, Mecidiyeköy Metro ve Metrobüs duraklarına sadece 10 Dakikalık yürüme mesafesinde olan büromuzda, Ceza Hukuku alanında profesyonel danışmanlık sağlıyoruz. Şişli Mecidiyeköy Ceza Hukuku avukatı arayışınızda, Randevu ve detaylı bilgi için iletişim sayfamızı ziyaret edebilir veya hemen bizi arayabilirsiniz.